Ocena dostawców krok po kroku
- Ustalić kryteria. Punkt 8.4 normy ISO 9001 wymaga, żeby organizacja sama ustaliła kryteria oceny, wyboru, monitorowania i ponownej oceny dostawców. Certyfikat systemu zarządzania jest jednym z nich, obok jakości dostaw, terminowości i reklamacji.
- Podzielić dostawców na grupy. Dostawcy krytyczni, czyli ci, których wyroby trafiają do produktu albo wpływają na zgodność, wymagają ściślejszej kontroli niż dostawcy materiałów pomocniczych.
- Zebrać certyfikaty i daty. Dla każdego dostawcy: norma, numer, jednostka, zakres i data ważności. Pomaga w tym szablon rejestru certyfikatów dostawców.
- Sprawdzić zakres i nazwę. Certyfikat musi dotyczyć tej spółki i tego, co dostarcza. Kroki opisuje poradnik o sprawdzaniu ważności certyfikatu.
- Monitorować ważność. Przed datą ważności poprosić o nowy certyfikat, a u dostawców krytycznych potwierdzać status co najmniej raz w roku, bo certyfikat może zostać zawieszony po audycie nadzoru.
- Ocenić ponownie. Ponowna ocena, np. raz w roku, zbiera wyniki dostaw, reklamacje i status certyfikatu. Jej wynik jest udokumentowaną informacją, którą audytor sprawdza na audycie ISO 9001.
Ile certyfikatów dostawców się zmienia
- Z 2 636 ważnych certyfikatów w bazie w ciągu 12 miesięcy wygasa 1 156 (44%). To średnio około 96 certyfikatów miesięcznie.
- Dział zakupów, który ma 100 certyfikowanych dostawców, powinien więc co roku spodziewać się około 44 nowych certyfikatów do zebrania, nie licząc zawieszeń i cofnięć.
- 33% spółek w bazie ma tylko ISO 9001. Reszta ma też inne normy, np. ISO 14001 albo ISO 45001, więc u jednego dostawcy często trzeba pilnować kilku dat.
Stan na 11.11.2026. Liczby dotyczą spółek, które publikują certyfikat na własnej stronie.
Czego wymaga ISO 9001, a czego nie
ISO 9001 nie wymaga, żeby dostawcy mieli certyfikat. Wymaga, żeby organizacja kontrolowała procesy, wyroby i usługi dostarczane z zewnątrz w stopniu zależnym od ich wpływu na zgodność z wymaganiami klienta. Certyfikat dostawcy jest wygodnym kryterium, bo jest obiektywny i łatwy do sprawdzenia, ale tylko wtedy, gdy jest ważny i obejmuje to, co dostawca dostarcza.
Branżowe normy idą dalej. IATF 16949 wymaga co do zasady, żeby dostawcy przemysłu motoryzacyjnego mieli system zgodny z ISO 9001 certyfikowany przez jednostkę akredytowaną, a wymagania klientów z branży lotniczej, obronnej czy spożywczej często wskazują konkretne normy.
Najczęstsze uwagi audytora
Na audytach ISO 9001 powtarzają się te same niezgodności w punkcie 8.4: certyfikat dostawcy w dokumentacji wygasł, certyfikat dotyczy innej spółki z grupy albo innego zakładu, zakres nie obejmuje dostarczanego wyrobu, brak zapisu ponownej oceny. Każdą z nich usuwa rejestr z datami ważności i przypomnienie przed końcem ważności.
Powiązane poradniki
Monitoring certyfikatów dostawców
Po przesłaniu listy dostawców przypomnienie przychodzi, zanim ich certyfikat straci ważność.
Zapytaj o monitoringRejestr certyfikatów dostawców
Bezpłatny szablon Excel z automatycznym statusem ważności.
Pobierz szablonPytania i odpowiedzi
Czy ISO 9001 wymaga certyfikatu od dostawców?
Nie. Punkt 8.4 wymaga oceny, wyboru i monitorowania dostawców według kryteriów, które organizacja ustala sama. Certyfikat jest jednym z możliwych kryteriów.
Jak często oceniać dostawców?
Norma nie podaje częstotliwości. Najczęściej ocenia się dostawców przy kwalifikacji i potem raz w roku, a dostawców krytycznych także po istotnej reklamacji albo zmianie certyfikatu.
Jakie dokumenty zbierać do oceny dostawcy?
Kopię albo link do aktualnego certyfikatu, wyniki dostaw i reklamacji, wyniki audytów u dostawcy, jeśli się odbyły, i zapis z oceny z datą i decyzją.
Co zrobić, gdy certyfikat dostawcy wygasł?
Poprosić o nowy certyfikat albo potwierdzenie recertyfikacji od jednostki. Do czasu wyjaśnienia dostawcę ocenia się według pozostałych kryteriów, a decyzję zapisuje w ocenie.
Czy można polegać na certyfikacie z innej spółki tej samej grupy?
Tylko jeśli certyfikat wymienia spółkę albo zakład, z którego przychodzi dostawa. Certyfikat grupowy obejmuje lokalizacje wymienione na nim albo w załączniku.